Logo Rijksoverheid, link naar hoofdpagina

LIDA Wiki

Implementatieoverwegingen

Dit hoofdstuk geeft overwegingen en afwegingen die spelen bij de mogelijke implementatie van de architectuur in het bestaande landschap, toegroeiend naar de doelarchitectuur. Het schetst hiervoor een ontwikkelpad, dat in afstemming met de roadmaps van andere zorgdomeinen tot een integrale aanpak voor de vernieuwing van de informatievoorziening in de langdurige zorg moet leiden.

De lange-termijn ontwikkeling van de informatievoorziening van een ‘push’ naar een ‘pull’ model is niet eenvoudig in een gedetailleerd plan te consolideren. Veeleer is er sprake van een geleidelijke beweging waarin informatiestromen worden aangepast en omgevormd, voorzieningen zoals knooppunten en registers gedeeltelijk parallel hieraan worden gerealiseerd en stap voor stap het landschap wordt omgevormd conform de architectuurvisie die in dit document is geschetst.


Implementatiestrategie

Het realiseren van een meer vraaggestuurde informatievoorziening met een verandering van ‘pull’ naar ‘push’ is geen ‘big bang’ operatie. Noch is het de bedoeling met een uitgewerkte blauwdruk het doellandschap op de lange termijn vast te leggen. Daarvoor is het veld teveel in beweging. Veranderingen in de wetgeving, aantallen cliënten in de verschillende regelingen, beschikbare budgetten en andere factoren kunnen en zullen tussentijds invloed hebben op de uitwerking van de visie die in dit document is beschreven.

De implementatiestrategie is daarom veeleer gericht op het inzetten van een beweging in de juiste richting. Hoewel de eindsituatie op dit moment niet te geven valt, kan wel worden bepaald wat zinvolle stappen in de goede richting zijn. Na het zetten van een of meer van die stappen kan vanuit de dan ontstane situatie opnieuw worden bekeken wat op dat moment de meest zinvolle ontwikkeling is.

De algemene werkwijze hierbij is het inrichten van nieuwe informatiebronnen (registers, knooppunten) parallel aan de bestaande AZR-systematiek. Zodra die bron operationeel is, kunnen berichtstromen die deze informatie betreffen, geleidelijk vervangen worden door toegang tot die bron. Wanneer de betrokken partijen over zijn de desbetreffende AZR-stroom stopzetten. Sommige registers kunnen in eerste instantie ook worden gevuld door de AZR-berichtenstroom ‘af te tappen’ (bijv. leveringsregister), zodat partijen nog niet onmiddellijk hun eigen administratie hoeven te ontsluiten.

Een eerste zinvolle stap in dit verband is de inrichting van een indicatiebron of register door het CIZCentrum indicatiestelling zorg; uitvoeringsorganisatie in de zorg- en welzijnsector.. Zoals beschreven onder gegevensontsluiting is er zowel binnen de AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten/Wlz als in de Wmo (gemeenten) behoefte aan informatie over gestelde Wlz-indicaties. Het CIZCentrum indicatiestelling zorg; uitvoeringsorganisatie in de zorg- en welzijnsector. beschikt al over deze informatie en het ontsluiten hiervan kan daarmee met een relatief beperkte inspanning worden gerealiseerd.

Om de geschetste beweging ook op langere termijn vast te houden, moet er worden gestuurd op samenhang, zowel binnen dit domein als domeinoverstijgend, in de zorgsector als geheel. Uiteindelijk moet er ook over de sectorgrenzen heen worden gekeken, om de raakvlakken met sectoren zoals de sociale zekerheid op een goede manier in te vullen.

De onderstaande figuur schetst een mogelijke roadmap met drie deels overlappende fasen. In de eerste hiervan wordt de herziening in de langdurige zorg verwerkt, met onder meer de overdracht van Wlz naar Wmo. De tweede fase richt zich op een verdere stroomlijning van de informatievoorziening, onder andere door meer standaardisatie en hergebruik van gegevens. De derde fase is gericht op het centraal stellen van de cliënt en het domeinoverstijgend organiseren van de zorg.

Roadmap.png

Thema’s Herziening verwerken Stroomlijnen Cliënt centraal
Ontsluiten van informatie
  • Indicaties
  • Knooppunten tussen zorgaanbieders en gemeenten
  • LRZa (uitgebreid plateau 2)
  • Contracten
  • Leveringen (centrale, tijdelijke oplossing)
  • Zorgplannen
  • Zaken
  • Leveringen (decentraal halen bij de bron via knooppunt)
Privacy & security
  • Helderheid over AAL-principes in domein
  • Autorisatie van gemeente-ambtenaren voor indicaties
  • Zorgbreed ingevoerde voorzieningen (zoals Idensys)
  • Cliënt heeft regie over eigen gegevens en autoriseert anderen (à la Qiy)
Begrippen &

standaarden

  • Afstemmen begrippen Wmo en Wlz, in iWmo en iWlz standaarden
  • Wmo-informatie-uitwisseling o.b.v. iWmo
  • Helderheid over domeinoverstijgende ‘wie, wat, waar’ definities
  • Ondersteunen zorgkeuze met eenduidige en heldere informatie vanuit cliëntvraag
Samenhang met andere domeinen
  • Wmo (indicaties)
  • Eenmalige overdracht (GO)
  • Reguliere overdrachten Wmo-Wlz, Zvw-Wlz
  • Verantwoording meer uniformeren
  • Domeinoverstijgend beeld van cliëntsituatie en kunnen regelen van zorg
  • Samenwerking van zorgaanbieders en mantelzorgers rond cliënt

Baten en lasten

Een belangrijke factor is de verdeling van de baten en laten van een dergelijke verandering. Op macroniveau is helder wat de verwachte baten zijn: lagere administratieve lasten, hogere kwaliteit van informatie en versnelling van processen. Deze baten zijn echter niet evenredig verdeeld, terwijl de lasten voor het inrichten van voorzieningen zoals knooppunten en registers niet hoeven te vallen bij de partijen die de baten kunnen genieten.

Deze situatie zou tot een deadlock kunnen leiden: partijen die vooral met de lasten te maken hebben, zullen weinig reden tot medewerking zien aan een verandering waarvan de baten vooral bij anderen vallen. De beoogde ontwikkelrichting van de informatievoorziening heeft door het stelselbrede karakter echter alleen kans van slagen als alle partijen eraan meewerken en dus voor zichzelf een positieve business case zien (bij private partijen vooral in financiële termen, maar bij overheidsinstellingen ook in maatschappelijke baten).

Om een dergelijke situatie te doorbreken, zie wij een aantal belangrijke middelen:

  • Uitruilen en verevenen: Partijen die voordeel genieten, compenseren hieruit de partijen die de lasten moeten dragen. Dit kan op allerlei manieren. Zo kan een register per bevraging een bedrag vragen aan de gebruikers. Ook kunnen partijen gezamenlijk tot een financieringsmodel naar bijv. draagkracht of omvang van de organisatie komen. Ook andere vormen van uitruil zijn denkbaar.
  • Ontlasten en subsidiëren: Het Ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport stelt als verantwoordelijke partij subsidie beschikbaar of betaalt partijen rechtstreeks voor het realiseren van voorzieningen.
  • Opdragen en verplichten: De medewerking van partijen wordt afgedwongen door middel van wet- en regelgeving.

Om deze middelen effectief in te kunnen zetten, is een heldere regie door het Ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport als systeemverantwoordelijke onontbeerlijk.

LIDA Wiki