Logo Rijksoverheid, link naar hoofdpagina

LIDA Wiki

Knooppunten (Registers en Knooppunten)


Dit document bevat de volgende onderdelen:


Inhoud

Knooppunten

In de beoogde infrastructuur voor het ontsluiten en gebruiken van gegevens in het AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten/Wlz-domein, is een belangrijke rol voorzien voor knooppunten. Een knooppunt is een voorziening of organisatie die het afnemers makkelijk maakt aan te sluiten op beschikbare gegevensbronnen zoals het Stelsel van AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten-registers. Een knooppunt werkt als een proactieve intermediair (makelaar) tussen de houders van bronnen en de afnemende organisaties. Hiermee neemt een knooppunt verantwoordelijkheid voor zijn afnemers om de beschikbare gegevens optimaal te ontsluiten. Knooppunten bedienen hierbij specifieke groepen organisaties en professionals op maat en bevragen hiervoor het stelsel van AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten-registers en mogelijk informatiebronnen uit andere domeinen. Versnelling en ontzorging zijn de voordelen voor de afnemer. Voor meer informatie zie ook Knooppunten en het Stelsel van Basisregistraties

Wat is een knooppunt?

Knooppunten zijn voorzieningen of organisaties die het afnemers makkelijk maken aan te sluiten op beschikbare gegevensbronnen (waaronder het stelsel van registers). Knooppunten zijn ingericht volgens in openheid gemaakte kaders en afspraken over hun diensten en werken als een proactieve intermediair (makelaar) tussen de houders van bronnen (waaronder de registers) en de afnemende organisaties. Hiermee neemt een knooppunt verantwoordelijkheid voor zijn afnemers om de beschikbare gegevens optimaal te ontsluiten. Versnelling en ontzorging zijn de voordelen voor de afnemer.

Waarom knooppunten?

Het stelsel van bronnen en registers vormt het fundament van de informatievoorziening in het AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten/Wlz-domein. Door gegevens hieruit slim met elkaar te delen, kunnen de ketenpartijen efficiënter opereren en de dienstverlening verbeteren. De uitwisseling van gegevens is complex en kostbaar. Om de complexiteit en de kosten beheersbaar te houden zullen er samenwerkingsverbanden ontstaan die de gegevenslogistiek regelen. Deze voorzieningen/organisaties – die in verschillende verschijningsvormen kunnen voorkomen – worden samengevat onder de noemer ‘knooppunten’. Verschillende groepen organisaties en professionals selecteren gezamenlijk een voor hun behoeften meest voorziening.

Het gebruik van knooppunten in combinatie met een stelsel van registers maakt de infrastructuur ook toekomstvast. Het stelsel van registers is daarin de gemeenschappelijke basis en de knooppunten zijn in staat om snel in te springen op ontwikkelingen zoals veranderende wetgeving, verschuiving van taken etc. Daarbij richten de knooppunten zich op een zo optimaal mogelijke bediening van de eigen doelgroep (waardoor de wendbaarheid groot is). Een dergelijke verandering vereist vanzelfsprekend wel bepaalde investeringen in de realisatie van knooppunten. Deze zullen moeten worden afgewogen tegen de verwachte financiële besparingen en overige voordelen.

Soorten knooppunten

Knooppunten hebben verschillende rollen. Grofweg valt hierbij een opsplitsing te maken in aanbodgedreven knooppunten en vraaggedreven knooppunten:


aanbodgestuurd knooppunt

Aanbodgestuurde knooppunten (Virtuele registers)

Aanbodgestuurde knooppunten leveren gegevensdiensten op basis van de beschikbare data. Zij opereren hiermee als een virtueel register dat gegevens combineert uit twee of meer gerelateerde bronnen. Een voorbeeld hiervan is het Landelijk Register Zorgaanbieders (LRZa).


vraaggestuurd knooppunt

Vraaggestuurde knooppunten

Vraaggestuurde knooppunten richten zich op de informatiebehoefte van een specifieke doelgroep. Voor de AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten/Wlz ligt het voor de hand om onderscheid te maken tussen knooppunten voor Zorgaanbieders, Zorgverzekeraars en Overheidsorganisaties die voor deze doelgroepen op maat informatie uit het stelsel van AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten-registers ontsluiten.

Omdat vraaggestuurde knooppunten zich maximaal richten op de (informatie)behoefte van hun afnemers, zullen deze knooppunten doorgaans een bredere oriëntatie hebben dan alleen het AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten/Wlz-domein. Zo ontsluit een knooppunt voor zorgverzekeraars bijvoorbeeld ook gegevens uit het stelsel van Zvw-informatiebronnen en kan een knooppunt voor overheidsorganisaties naast AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten/Wlz-informatie bijvoorbeeld ook zorgbrede kwaliteitsinformatie uit verschillende zorgdomeinen ontsluiten voor overheidsorganisaties.


Overzicht

De onderstaande figuur toont registers en beide soorten knooppunten in samenhang en laat zien hoe deze ook samen een informatiebehoefte kunnen invullen.

Concepten.png

Regels en afspraken

Om de gewenste kwaliteit (actualiteit, beschikbaarheid e.d.) te kunnen leveren, is een knooppunt vanzelfsprekend afhankelijk van de aangesloten bronnen. Dat betekent dat een knooppunt hiervoor aansluitvoorwaarden zal opleggen. In het strengste geval zijn deze vergelijkbaar met de eisen aan een basisregistratie.

Een knooppunt kan nooit aansprakelijk zijn voor de inhoud van de uit een bron afkomstige doorgeleverde informatie. Dit betekent echter dat altijd te achterhalen moet zijn wat die bron was. Ook voor het terugmelden van correcties (een verplichting bij het gebruik van basisregistraties als bron!) moet deze traceerbaarheid gegarandeerd zijn.

Rollen en verantwoordelijkheden

Rond een knooppunt zijn een aantal rollen en verantwoordelijkheden te onderscheiden:

  • Knooppunthouder:
    De knooppunthouder is de ketenpartij die aangewezen is als eigenaar en dus ook verantwoordelijk is voor een (aanbodgedreven) knooppunt. De knooppunthouder ook verantwoordelijk voor de relatie met de verstrekker.
  • Verstrekker:
    De verstrekker is de uitvoeringsorganisatie, die de voorziening technisch beheert voor het verstrekken van de gegevens via het knooppunt.
  • Afnemer:
    Organisaties (overheid en privaat) die gegevens betrekken via het knooppunt voor gebruik in bepaalde processen.


Inkijkvoorzieningen

Een inkijkvoorziening maakt het mogelijk dat kan worden ingekeken in de administratie van een partij of in meerdere bronnen via een knooppunt. Een bekend voorbeeld is Suwinet-Inkijk, een webapplicatie waarmee medewerkers in de Werk- en inkomenketen in de gegevens van betrokken partijen kunnen kijken.

LIDA Wiki