Logo Rijksoverheid, link naar hoofdpagina

LIDA Wiki

Managementsamenvatting

De Wet Langdurige Zorg (Wlz) is in Nederland een verplichte, collectieve ziektekostenverzekering voor niet individueel verzekerbare ziektekostenrisico's. De invoering hiervan als opvolger van de AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten en de decentralisatie richting gemeenten heeft veel veranderd in de Langdurige Zorg en Maatschappelijke Ondersteuning. Tegelijkertijd is er de wens om de informatievoorziening in de verschillende ketens in het zorgdomein te verbeteren en te vereenvoudigen. Deze beide ontwikkelingen geven de context voor een nadere beschouwing van de architectuur van de informatievoorziening in het Wlz-domein.

Rol van deze wiki

Deze wiki beschrijft de de Langdurige-zorg InformatieDomeinArchitectuur (LIDA). Het geeft inzicht in de architectuur voor het Wlz-domein, waarin afspraken zijn vastgelegd over uitgangspunten, kaders en principes, gegevensstromen en bronnen, standaarden en voorzieningen.

Deze domeinarchitectuur beschrijft een toekomstvisie met een langere-termijn horizon (ca. 2018). De uitgangssituatie is de invoering van de Wlz per 1-1-2015.

Op de langere termijn is de doorgroei van de huidige systematiek van de AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten-brede Zorgregistratie (AZR) in de richting van een meer op de gegevensvraag ingerichte informatievoorziening de voornaamste ontwikkeling. Ook is er een beweging naar een meer integrale kijk op de informatievoorziening in de zorg, over de grenzen van specifieke regelingen heen, om deze meer rondom de cliënt/patiënt te organiseren. Op dit moment al is de verbreding van de AZR informatie¬standaarden richting de domeinen van maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en jeugdzorg (Jz) hiervan een eerste voorbeeld. Dit document geeft voor deze veranderingen de kaders en is daarmee te beschouwen als een ‘bestemmingsplan’ voor de informatievoorziening het Wlz-domein.

Overzicht

In Over LIDA wordt de LIDA gepositioneerd in de bredere context van domeinarchitecturen in de overheid en de ontwikkelingen in de langdurige zorg. De visie geeft een beschrijving van de achterliggende toekomstvisie en beleidsdoelen voor de informatievoorziening in dit domein, zoals gegeven door de Toekomstvisie IZO 2016, het eerdere Plexus-rapport, het PrIO-project en de Kamerbrief van oktober 2013.

De wiki geeft een overzicht van de doelen en drivers in het domein, uitgaand van de relevante beleidsdoelstellingen. Voorts worden de implicaties van de architectuurprincipes van de Nederlandse OverheidsReferentieArchitectuur (NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur) voor het onderhavige domein beschreven; de NORANederlandse Overheid Referentie Architectuur is leidend voor architectuurontwikkelingen in de overheid en deze principes zijn daarmee belangrijke kaders voor het onderhavige domein

Centraal staat de ketenarchitectuur, waarin de verschillende bedrijfsfuncties in het domein worden toegelicht en de informatiestromen tussen deze bedrijfsfuncties worden beschreven. De organisaties die deze functies (kunnen) uitvoeren en hun rollen worden beschreven, de belangrijkste diensten in het domein worden toegelicht en ook wordt een informatiemodel op hoofdlijnen gegeven.

De belangrijkste beoogde verandering in de architectuur van dit domein betreft een overgang van een zogenaamd estafettesysteem, waarin gegevens van partij naar partij worden doorgegeven, naar een architectuur op basis van bronnen, registers en knooppunten, waarmee die informatie op aanvraag wordt ontsloten. De pagina registers en knooppunten beschrijft wat registers, knooppunten en inkijkvoorzieningen inhouden en geeft criteria voor registers.

De informatievoorziening wordt hierbij meer vanuit de vraag ingericht, met een ‘pull’ in plaats van een ‘push’ model: informatie wordt door gebruikende organisaties opgehaald bij de bron op het moment dat zij die nodig hebben, in plaats van doorgegeven van partij naar partij. Daardoor wordt onnodige gegevensuitwisseling vermeden, actualiteit bevorderd en verminking onderweg voorkomen. De essentie van dit nieuwe landschap is een stelselbrede informatievoorziening met stabiele bronnen en flexibele processen. Stabiele bronnen zorgen ervoor dat de informatievoorziening niet grootschalig hoeft te veranderen wanneer bijvoorbeeld wet- en regelgeving verandert, gegevens op nieuwe manieren gecombineerd moeten worden of financieringsstromen veranderen. Dit vergroot de robuustheid en wendbaarheid.

Vanuit de genoemde bedrijfsfuncties en informatiestromen is een analyse gemaakt welke gegevens op verschillende plaatsen nodig zijn, waar deze gegevens beschikbaar zijn en of deze zich lenen voor bredere ontsluiting. Samengevat zijn de conclusies met betrekking tot deze gegevens als volgt:

  • Indicaties: zeer wenselijk. Breed gebruik voorzien, van grote waarde en een natuurlijke partij om dit te ontsluiten. Goede gegevensbescherming en een duidelijk onderscheid tussen ‘dat’ en ‘wat’ informatie is noodzakelijk, gezien de gevoeligheid (medische gegevens). De ontsluiting van deze bron is door het CIZCentrum indicatiestelling zorg; uitvoeringsorganisatie in de zorg- en welzijnsector. gerealiseerd ten behoeve van de Wlz-indicatietoets door gemeenten.
  • Contracten: wenselijk, maar op beperkt niveau. Brede inzage in bestaan van contractrelaties tussen zorgaanbieder en zorgkantoor voor specifieke zorgsoort is gewenst, maar specifieke inzage in prijs-, kwaliteits- en volume-afspraken minder. Mogelijk in combinatie met het Landelijk Register Zorgaanbieders (LRZa).
  • Toewijzingen: minder wenselijk. Onvoldoende belang, de verandering van AWBZAlgemene Wet Bijzondere Ziektekosten naar Wlz maakt dat bovenregionale problematiek op andere wijze kan worden teruggedrongen.
  • Zaken: wenselijk, maar complex. Zaakgegevens zijn over veel partijen verspreid. Bij elkaar brengen hiervan is niet eenvoudig en zal waarschijnlijk pas op langere termijn gerealiseerd kunnen worden.
  • Zorgplannen: misschien wenselijk, maar complex. De precieze rol van zorgplannen in de systematiek is echter nog onvoldoende helder om hier concrete uitspraken over te doen.
  • Leveringen: wenselijk. Deze gegevens zijn voor tal van partijen nuttig, onder meer voor wachtlijstbeheersing. Ontsluiting hiervan bij de bron (de grote en diverse groep zorgaanbieders) is niet eenvoudig. Centrale registratie is (zeker in eerste instantie) eenvoudiger, ook al omdat de aanbieders deze gegevens toch al moeten leveren aan zorgkantoren en CAKCentraal Administratie Kantoor; uitvoeringsorganisatie in de zorg- en welzijnsector.. Goede bescherming (medische gegevens) is noodzakelijk.
  • Betalingen: minder wenselijk. Dit vult geen wezenlijke behoefte in die niet nu al is afgedekt.

Vervolgens geeft de wiki een overzicht van mogelijk te gebruiken e-overheidsbouwstenen.

Deze doelarchitectuur is, gecombineerd met het inzicht in de huidige situatie, de basis voor de roadmap voor implementatie. De lange-termijn ontwikkeling van de informatievoorziening van een ‘push’ naar een ‘pull’ model is niet eenvoudig in een gedetailleerd plan te consolideren en een ‘big bang’ aanpak is niet realistisch. Veeleer is er sprake van een geleidelijke beweging waarin informatiestromen worden aangepast en omgevormd, voorzieningen zoals knooppunten en registers gedeeltelijk parallel hieraan worden gerealiseerd en stap voor stap het landschap wordt omgevormd conform de architectuurvisie die in de Wiki is geschetst.

Ook wordt beschreven hoe de partijen die betrokken zijn bij deze verandering kunnen worden gestimuleerd om hieraan mee te werken en bij te dragen. De baten en lasten van dergelijke veranderingen zijn immers zelden gelijk verdeeld, wat vraagt om compenserende maatregelen of eventueel zelfs verplichtende maatregelen.

Om de geschetste beweging ook op langere termijn vast te houden, moet er worden gestuurd op samenhang, zowel binnen dit domein als domeinoverstijgend, in de zorgsector als geheel. Uiteindelijk moet er ook over de sectorgrenzen heen worden gekeken, om de raakvlakken met sectoren zoals de sociale zekerheid op een goede manier in te vullen. Hiervoor is een heldere regierol van het Ministerie van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport als systeemverantwoordelijke voor de zorg onontbeerlijk.

Status en aanpak

Deze wiki is de leidende bron voor de LIDA. Hier is steeds de meest actuele versie van de domeinarchitectuur te vinden.

De meeste modellen binnen zijn gemaakt met de ArchiMate-standaard voor architectuurbeschrijving. De terminologie in deze wiki is nog niet op alle plaatsen consistent; hieraan wordt gewerkt.

De lezer wordt van harte uitgenodigd om geconstateerde onjuistheden en onvolkomenheden bij het Beheerteam LIDA te melden.

LIDA Wiki